Sociale controle
inds ik in een (middelgroot) dorp woon, hoor ik regelmatig de vraag of ik geen last heb van sociale controle. Hoewel de term an sich al kriebels oproept, begreep ik aanvankelijk niet helemaal wat er werd bedoeld. Maar al snel werd duidelijk dat men het aannemelijk vindt dat we – zodra we een kleine woonplaats betreden – spontaan op elkaar gaan letten. En wel in die mate dat Miep weet dat Truus vreemdgaat met de neef van de slager en dat Jaap van Kees weet dat hij stiekem kroketten eet naast zijn SonjaBakkermaaltijden die zijn vrouw hem ongevraagd voorzet.
Derhalve beschouw ik sociale controle als iets negatiefs, ook al heb ik er in dit plaatsje amper last van.
In voorgaand log werd echter geopperd dat een deel van het vandalisme en geweld dat onze samenleving teistert, wordt veroorzaakt door een gebrek aan sociale controle. Als het hier dezelfde sociale controle betreft, dan is het ineens iets heel positiefs. Want wie wil niet dat, door een beetje op elkaar te letten, de criminaliteit afneemt?
De vraag is nu, is sociale controle goed of slecht? En is er echt te weinig sociale controle?




Ik woon in een piepklein dorpje en ik merk weinig van de sociale controle in negatieve zin. Dat komt wellicht ook wel omdat ik me niet echt 'bemoei' met mijn dorpsgenoten in die zin dat ik de laatste roddels bijhoudt.
Wel durf ik in deze kleine gemeenschap jongeren aan te spreken op hun gedrag. Niet dat het vaak nodig is. Er is hier bijvoorbeeld heel weinig zwerfvuil op straat. Kom je 3 km verder bij de plaatselijke Mac in de buurt, dan is het wel anders. Maar dat aanpsreken, dat kan hier dus ook nog gewoon. Je krijgt geen grote mond terug en dat is in de buurgemeente wel anders. Daar moet ik zeggen dat ik het niet eens echt durf. :-(
Geplaatst door: Toaske | 27 februari 2007 om 20:44
Moeilijke vraag.
Zolang mensen respect hebben voor elkaars privacy, is sociale controle goed denk ik. Maarja, wat "privacy" is daar verschillen mensen soms over van mening.
Ik heb bijv. een keer de vriend van mijn buurvrouw uitgescholden omdat hij de buurvrouw (een meisje van 29 ofzo) sloeg in vreselijke ruzies. Achteraf schaamde ik me er nogal over - ze heeft hem wel de deur uitgezet. Ergens vond ik het ook hun privacy, zeker toen zij me dat LUIDKEELS voor de voeten wierpen ;-} Aan de andere kant....
Je snapt vast wat ik bedoel.. Maar ik schaamde me er dus toch over, had het gevoel dat ik tever gegaan was in mijn sociale controle.
Ik weet het dus niet. Kan me tientallen voorbeelden bedenken. Ook waarbij iets zeggen van vernieling tot geweld (stenen gooien) tegen mij leidde en aangifte 0,0 zin had. Wel gedaan overigens.
Uiteindelijk neem ik me dus vaak heilig voor om niets meer te zeggen ;-}
Geplaatst door: Jolie | 28 februari 2007 om 0:14
@Toaske, hier een beetje hetzelfde verhaal eigenlijk, ik bemoei me zelf met niemand dus andersom heb ik ook niet echt het idee dat ik zo vreselijk in de gaten gehouden word. Het ligt er bij mij erg aan tegen wie ik iets zeg. Tegen jonge knulletjes die een blikje op straat gooien, zeg ik wel 'Hé joh, gooi dat eens fatsoenlijk weg!' (mét resultaat!), tegen een groep opgeschoten pubers met Lonsdalejasjes en kaalgeschoren koppen (die lopen óók hier), zou ik het niet zeggen, ten eerste omdat ik weet dat ik bij hén dat resultaat hoogstwaarschijnlijk niet bereik, maar vooral omdat ik me afvraag of ik niet ook nog eens een ros voor mijn kaak krijg, of erger. Misschien ben ik gek gemaakt door de verhalen in de media, misschien ben ik wel veel te wantrouwig.
Geplaatst door: Yukiko | 28 februari 2007 om 7:39
@Jolie, ja, die grens naar privacy leek mij ook zo dun. In jouw geval van de ruzie had ik ws. wel iets opgemerkt in de trant van 'als je wilt dat wij ons er niet mee bemoeien, moet je je ruzies ook écht binnen de vier muren houden', want ik neem aan dat het allemaal zo luidruchtig was dat je er van kon meegenieten.
Ik had verder denk ik niet anders gehandeld. Ik had buren in Den Helder die ook vrij agressief waren in onderlinge ruzies, maar omdat het verder hele vriendelijke mensen waren, ben ik toch de volgende dag naar ze toe gestapt of het allemaal wel ging. Haar blauwe oog bewees het tegendeel en zij vond het juist erg fijn dat ik met haar kwam praten. Die grens tussen privacy ligt dus ws. ook heel individueel, wat het extra lastig maakt.
Geplaatst door: Yukiko | 28 februari 2007 om 7:43
Sociale controle is denk ik goed, maar heeft ook z'n grenzen.
Geplaatst door: pascal | 28 februari 2007 om 11:29
Ik woon tegen de binnenstad, in een volksbuurtje. Iedereen in de straat kent en groet elkaar. Dat is beter dan in de dorpen waar ik gewoond heb. Hier staan de huizen zonder voortuin aan een smalle straat. Ik kijk dus zo bij de buren door het huis en zij bij mij. Daar heb ik niet zo'n last van.
Bij de buren liggen mijn reservesleutels voor als ik ze vergeten ben net als vise versa. We lopen niet bij elkaar de deur plat en van roddelen merk ik hier bitter weinig. Toch zal een dief nooit aan mijn voordeur rommelen in de veronderstelling dat de buurt gluurt. In Canada staan er in de buitenwijken grote borden met 'neighborhood watch' wat via dat buurt-gluren de wijk wil beschermen tegen criminaliteit en vervuiling.
Hier is de vervuiling ook minimaal, maar dat ligt meer aan de gemeentereiniging die regelmatig een veeegwagen langsstuurt.
Als ik hinderlijke vervuiling zie, zoals een fiets die omvalt omdat iemand daar tegenaan stoot, dan raap ik die op en zet hem netjes in een rek. Ik ga dus niet de discussie aan met de omstotende puber die dat zelf niet bedenkt. De blik verraadt echter wel enige gevoel van schaamte en wie weet heeft dat meer effect. Leslezers bereiken naar mijn idee heel vaak tegenovergestelde.
In het laatste dorp waar ik woonde werd echt flink geroddeld via de 7 soorten gereoformeerde kerken die die plaats rijk was. Vooral import heeft ervoor gezorgd dat dat de laatste 10 jaar sterk is afgenomen. Resultaat daarvan is dat veel mensen zich niet meer met elkaar bemoeien, wat ook niet goed is.
Geplaatst door: Xiwel | 28 februari 2007 om 13:11
Het madammeke (zaliger) dat vroeger over ons woonde, deed minstens 1 keer per dag haar wandelingetje door de buurt en keek dan overal ostentatief binnen. Ik vond het, toen ik net verhuisd was, een beetje vreemd, maar zag er al gauw de voordelen van in, stel maar eens dat iemand je huis staat leeg te halen, of er brand is!
Onze buren hebben ook onze reservesleutel, dat omdat alle familie op minstens 30 km van ons woont, je moet zo maar een keer je sleutel vergeten zijn of op reis vertrokken terwijl de kat nog binnen zit...
We houden elkaars huizen in het oog en ook elkaars kinderen, niet voor de roddel of uit nieuwsgierigheid, meer uit voorzorg.
(En natuurlijk een beetje nieuwsgierigheid...)
Als zij op reis vertrekken, verhuizen ook alle sleutels naar hier, zelfs die van buurvrouw's auto, als er dan toch ingebroken zou worden, hebben ze tenminste haar auto niet mee!
Geplaatst door: Sandrissimo | 28 februari 2007 om 15:22
@Xiwel, ik heb ook in zo'n buurt gewoond, inderdaad, in die wijk aan de rand van Den Helder was meer sociale controle dan hier in het 'dorp'. Maar ook vervelende sociale controle. Zo zou ik een relatie hebben met iemand terwijl ik getrouwd was. Men zag mijn ex aan voor mijn echtgenoot en een goede vriend voor mijn minnaar. Dan komen er héle vervelende praatjes in de wereld die zorgen dat mensen je vreemd aan gaan kijken.
Anderzijds voelde ik me er wel veilig. Buurvrouw was lief, bemoeide zich nooit met mij, maar als ik hulp nodig had kon ik altijd op haar rekenen. Ook haar man heeft mij letterlijk op het randje van zijn sterfbed nog heen en weer gependeld naar de huisartsenpraktijk omdat ik een doodzieke dochter had. Dat soort dingen zijn geweldig!
Geplaatst door: Yukiko | 28 februari 2007 om 15:39
@Andrissimo, ik vind dat eigenlijk ook niet meer dan normaal. Ik kijk trouwens zelf ook graag bij mensen naar binnen, omdat ik graag zie hoe anderen wonen, een soort vreemde tic van me. Maar zo heb ik met mijn ongeremde nieuuwsgierigheid inderdaad wel eens een invalide buurvrouw uit een brand kunnen redden.
Geplaatst door: Yukiko | 28 februari 2007 om 15:42
Ik merk dat de stad wat dat betreft anders in elkaar steekt dan een dorp. Ik ken m'n buurman alleen van gezicht en ik zeg 'hoi' maar ik hoef niet iemand achter de geraniums die de hele buurt in de gaten houdt.
Aan de andere kant, bij kwesties als (kinder)mishandeling dat niet opgemerkt wordt door o.a de buurt vind ik dan wel stiekem erg.
Geplaatst door: karin | 28 februari 2007 om 18:24
@Karin, ik vraag me af of de stad wel anders is, het ligt aan de wijk, sommige wijken zijn denk ik ergr dan dorpen.
Zo'n geval van kindermishandeling ken ik óók uit mijn oude wijkje. Iedereen wist dat het kind werd geslagen door beide ouders, ikzelf had zelfs ernstige vermoedens om aan te nemen dat het kind ook nog eens sexueel werd misbruikt (de man had in het verleden ook al eens gezeten (vrijgekomen vanwege onvoldoende bewijs) voor het misbruiken van twee buurmeisjes; hij was toen nog de 'klusjesman van de buurt' en kwam bij iedereen vrijelijk over de vloer).
Ik wist dat directe buren via allerlei instanties hebben geprobeerd aangifte te doen, maar ook hier hoor je 'gebrek aan bewijs' en het gevolg was een vreselijke sfeer in die straat, met dreigementen etc.
Geplaatst door: Yukiko | 28 februari 2007 om 19:17
Het woord controle maakt het m.i. juist negatief. 'Sociale aandacht' of 'attentie' lijkt mij beter als het de positieve lading zou moeten dekken. Als ik thuis ben wens ik niet 'gecontroleerd' te worden, thuis is thuis. Elkaar aanspreken op ongewenst gedrag of alleen al elkaar gedag zeggen als je elkaar tegenkomt, of bv een praatje maken als buren een pakketje hebben aangenomen voor je; dat maakt het denk ik al een stuk vriendelijker in buurt.
Geplaatst door: Annelinde | 1 maart 2007 om 13:05
ik vind meschien ook well dat julie gelijk hebben maar mesgien ook dat jullie ongelijk hebben ik weet het niet egt srry man egtwaar ik bemoie me niet met jullie zaken dus alvast srryy doeii doeiii
Geplaatst door: irmak | 5 maart 2008 om 12:56